Chcesz otrzymywać najnowsze wiadomości
Felieton
Dramaturgia prezentacji



Prof. dr Ewa Lewandowska-Tarasiuk

Moment kulminacyjny (perfekcyjnie zrealizowany w ramach schematu: drogowskaz - wprowadzenie - teza - kulminacja - symulacja - teza) potęguje dramaturgiczną wymowę prezentacji.




Żywe słowo, obraz, plastyka zachowań, proksemika wyznaczająca relację przestrzenną między animatorami spektaklu a publicznością dramatyzują akcję prezentacji. Kształtowany w ten sposób charakter dramatu poszczególnych jej części znakomicie odpowiada percepcyjnym mechanizmom odbioru. Jak potwierdzają badania, podzielenie dłuższego i podział toku wywodu czy jednoczęściowej sesji na krótsze części z przerwami sprawia, że odbiór staje się bardziej efektywny. Dlatego też każda prezentacja o charakterze dłuższego spektaklu powinna się składać z fragmentów poprzedzielanych przerwami – krótkimi (trwającymi do 10 minut, nie dłużej) różnymi atrakcyjnymi przerywnikami, pozwalającymi na zregenerowanie energii percepcyjnej i zwiększenie skuteczności intelektualnego oddziaływania prezentowanego wywodu. Na tym m.in. polega działanie różnorodności warunkującej dramaturgię przebiegu prezentacji.

Podział dłuższego wystąpienia na krótsze fragmenty, pozwalający na atrakcyjne udramatyzowanie akcji musi zostać zaplanowany i przygotowany. Każda z krótkich części, będących jak w dramacie odsłoną czy sceną, jest jednocześnie autonomiczną i integralną sekwencją spektaklu.

Krótsze fragmenty będą stanowić w scenariuszu i partyturze prezentacji wyodrębnione części, z których każda wyrażać będzie cząstkową ideę, związaną z argumentacyjną siłą przedstawionej tezy. Umiejętnie zaplanowana różnorodność przerywników i przerw spotęguje ich siłę wyrazu, wzmacniając skuteczność odbioru. Taki sposób udramatyzowania prezentacji wpływa na jej percepcję. Proces przyswajania jest raz po raz wzmacniany efektem prymatu i nowości, podczas gdy w jednoczęściowej dłuższej sesji efekt ten oddziałuje jedynie w pierwszym i ostatnim momencie spotkania. Skuteczność przyswajania wzrasta więc zdecydowanie dzięki efektowi reminiscencji, który zapewnia zarówno realizowanie schematu: teza – przykład – teza, jak i różnorodny podział prezentacyjnej akcji.

Kompetentny prezenter potrafi wypełnić merytorycznie i atrakcyjnie pole percepcyjne swoich odbiorców. Będąc przewodnikiem intelektualnym zgromadzonego audytorium, a także realizatorem spektaklu, może nadać kierunek myśleniu odbiorcom, porządkując faktografię, ilustrując tezy przykładami, słowem ułatwiając zrozumienie nowych treści. W tym celu, w tok swego wywodu wprowadza drogowskazy – kluczowe słowa, hasła, podtytuły  itp. – eksponuje je słownie i wizualnie jako czytelne sygnały wyznaczające trop myślenia, popartego argumentacją. Drogowskazy, anonsujące nowe wątki wywodu, dają intelektualne impulsy, porządkują wątki wywodu, otwierają kolejne obszary myślenia, rygoryzują je i strukturalizują. Można je łączyć z krótkim wprowadzeniem do przedstawionego fragmentu wywodu, a także po omówieniu wybranego aspektu problemu odwołać się doń ponownie. Następny fragment wywodu można rozpocząć od kolejnego drogowskazu. Umiejętnie postawione drogowskazy intensyfikują odbiór prezentacji.

Każdą z sekwencji prezentacji, stanowiącej jej kolejną odsłonę lub scenę, warto rozpocząć od krótkiego wprowadzenia, wyjaśniającego, o czym będzie w niej mowa. W miarę zaś rozwoju akcji warto co pewien czas wstrzymać jej tok krótkim podsumowaniem tego, co do tej pory zostało powiedziane i przedstawione. W ten sposób każdy z fragmentów przybiera taką strukturę:
    •    drogowskaz
    •    wprowadzenie
    •    teza
    •    rozwinięcie tezy

         - przykłady i ilustracje

         - wyjaśnienia i komentarze
    •    powtórzenie tezy
    •    podsumowanie.

Całość akcji prezentacji będzie się zatem składać z kilku takich struktur w zależności od ilości i rangi argumentów, które prezenter postanowił zaprezentować i zilustrować. Konstrukcja akcji prezentacji i dynamika jej rozwoju stanie się w ten sposób przejrzysta i klarowna.
 
Stosując momenty dramatycznych napięć należy jeden z nich uczynić momentem kulminacyjnym. Pojawi się on zapewne po fragmencie, w którym postawiono tezę i poparto ją argumentami, osiągając ich merytoryczne apogeum. Wtedy właśnie można wyartykułować raz jeszcze argument najwyższej rangi, postawić pytanie retoryczne, sformułować cząstkowy wniosek zawierający intencję podjęcia działań, wyrazić gotowość zmian stanu rzeczy i podjęcia wyzwania. Ów moment przerodzi się w sytuację oferującą rozwiązanie problemu (perypetia), przedstawienie symulacji rzeczywistości po zastosowaniu proponowanego rozwiązania. Od sposobu jego przeprowadzenia zależeć będzie dramaturgiczna wymowa akcji. (marzec 2018)