Chcesz otrzymywać najnowsze wiadomości
Wydarzenia
Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju w 2016 r.

Według wstępnego szacunku Głównego Urzędu Statystycznego, produkt krajowy brutto w 2016 r. zwiększył się realnie o 2,8% w skali roku (wobec wzrostu o 3,9% w 2015 r.). Spożycie ogółem było wyższe niż przed rokiem o 3,6%, w tym w sektorze gospodarstw domowych zwiększyło się również o 3,6%. Akumulacja brutto obniżyła się o 0,3% (po wzroście o 4,9% w 2015 r.), w tym nakłady brutto na środki trwałe spadły o 5,5% (wobec wzrostu o 6,1%). Stopa inwestycji w 2016 r. wyniosła 18,5% (wobec 20,1% w 2015 r.).

Tempo wzrostu gospodarczego w Polsce w 2016 r. było wolniejsze niż przed rokiem. Głównym czynnikiem wzrostu był konsumpcyjny popyt krajowy, przy negatywnym wpływie popytu inwestycyjnego. Eksport netto oddziaływał nieznacznie pozytywnie.

Popyt krajowy był o 2,8% wyższy niż przed rokiem (kiedy zwiększył się o 3,4%). Wartość dodana brutto w gospodarce narodowej wzrosła w tempie wolniejszym od notowanego przed rokiem (2,7% wobec 3,8%). W przemyśle wartość dodana brutto zwiększyła się o 3,5%, natomiast w budownictwie obniżyła się o 11,9%. W transporcie i gospodarce magazynowej notowano wzrost wartości dodanej o 6,4%, a w handlu; naprawie pojazdów samochodowych – o 5,4%.

Rynek pracy

Na rynku pracy umocniły się pozytywne tendencje zapoczątkowane w 2014 r. Według szacunkowych danych, liczba pracujących w gospodarce narodowej w końcu 2016 r. była o ponad 2% wyższa niż rok wcześniej. Przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw w 2016 r. wzrosło w porównaniu z rokiem poprzednim o 2,8%, tj. szybciej niż w 2015 r. (1,3%). Według wyników badania popytu na pracę, w okresie trzech kwartałów 2016 r. utworzono więcej nowych miejsc pracy niż w analogicznym okresie 2015 r., równocześnie mniej miejsc zlikwidowano. Napływ do bezrobocia w 2016 r. był mniejszy niż w roku poprzednim; zmniejszyła się również liczba skreśleń z ewidencji bezrobotnych. Stopa bezrobocia obniżyła się do 8,3% w końcu grudnia 2016 r. (z 9,7% przed rokiem) i była najniższa od 25 lat.

Wynagrodzenia

Przeciętne miesięczne wynagrodzenia nominalne brutto w sektorze przedsiębiorstw w 2016 r. wzrosły w skali roku o 3,8%, tj. w tempie zbliżonym do notowanego w poprzednich dwóch latach. Ukształtowało się na poziomie 4277,03 zł, w grudniu 2016 wyniosło 4635,77 zł i było wyższe niż przed rokiem o 2,7% (w listopadzie 2016 r. wzrost wyniósł 4,0%). Przy spadku cen konsumpcyjnych, siła nabywcza płac zwiększyła się o 4,4%, tj. podobnie jak w 2015 r. Utrzymał się wzrost przeciętnych nominalnych i realnych emerytur i rent brutto w obu systemach, ale był znacznie wolniejszy niż w poprzednich latach.

Ceny

Nasilenie procesów deflacyjnych słabło w ciągu roku. Ceny towarów i usług konsumpcyjnych w 2016 r. były niższe niż przed rokiem o 0,6% (wobec spadku w 2015 r. o 0,9%). Średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w 2016 r. kształtował się znacznie poniżej założonego w ustawie budżetowej. Od połowy 2016 r. skala spadku cen konsumpcyjnych stopniowo zmniejszała się. W grudniu, po raz pierwszy od ponad dwóch lat, ceny konsumpcyjne wzrosły w porównaniu z analogicznym miesiącem poprzedniego roku. Wpłynęło na to umocnienie tempa wzrostu cen żywności i napojów bezalkoholowych oraz znaczny wzrost cen towarów i usług w zakresie transportu. Ceny produkcji sprzedanej przemysłu oraz produkcji budowlano-montażowej w 2016 r. były nieco niższe niż rok wcześniej. Ich spadek w kolejnych okresach 2016 r. ulegał stopniowemu wyhamowaniu. W ostatnich miesiącach 2016 r., po raz pierwszy od ok. czterech lat, ceny producentów wzrosły w skali roku.

Przemysł i budownictwo

Według wstępnego szacunku, produkcja sprzedana przemysłu ogółem w 2016 r. była wyższa niż przed rokiem o 3,2% (wobec wzrostu o 6,0% w 2015 r.). W przedsiębiorstwach o liczbie pracujących powyżej 9 osób w 2016 r. wzrost produkcji wyniósł również 3,2%. Zwiększyła się produkcja w przetwórstwie przemysłowym oraz, nieznacznie, w dostawie wody; gospodarowaniu ściekami i odpadami; rekultywacji; spadek notowano natomiast w górnictwie i wydobywaniu oraz w wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę. W większości głównych grupowań przemysłowych produkcja była wyższa niż przed rokiem (z wyjątkiem dóbr związanych z energią), w tym najbardziej wzrosła w zakresie dóbr konsumpcyjnych. W grudniu 2016 r. produkcja sprzedana przemysłu zwiększyła się w skali roku o 2,3% (po wyeliminowaniu czynników sezonowych wzrost wyniósł 3,9%).

Szacuje się, że produkcja budowlano-montażowa ogółem w 2016 r. była niższa niż przed rokiem o ok. 7% (podczas gdy w 2015 r. notowano wzrost o 3,7%). W jednostkach o liczbie pracujących powyżej 9 osób spadek produkcji wyniósł 14,1%. Spadek obserwowano we wszystkich działach budownictwa, najgłębszy w podmiotach wykonujących głównie roboty budowlane specjalistyczne. W nieco większej skali obniżyły się roboty remontowe niż roboty inwestycyjne. W grudniu 2016 r. spadek produkcji budowlano-montażowej wyniósł 8,0% (po wyeliminowaniu wpływu czynników sezonowych 9,8%).

Rynek wewnętrzny

Według wstępnego szacunku, sprzedaż detaliczna w 2016 r. była wyższa niż przed rokiem o 4,7% (wobec wzrostu o 5,4% w 2015 r.). W przedsiębiorstwach o liczbie pracujących powyżej 9 osób tempo wzrostu sprzedaży wyniosło 5,7%. W grudniu 2016 r. sprzedaż detaliczna zwiększyła się w skali roku o 6,1%.

Według badań koniunktury gospodarczej zrealizowanych w styczniu br., przedsiębiorstwa w przetwórstwie przemysłowym oceniają koniunkturę korzystnie (po negatywnych ocenach w dwóch poprzednich miesiącach), głównie w wyniku poprawy przewidywań w większości badanych obszarów. Nadal pesymistyczne są wskazania tych jednostek dotyczące bieżącego portfela zamówień, przy pogorszeniu niekorzystnych ocen bieżącej produkcji. Nieznacznie mniej pesymistyczne są oceny sytuacji finansowej. Podmioty budowlane oceniają koniunkturę mniej negatywnie niż w grudniu 2016 r. Poprawiły się pesymistyczne przewidywania dotyczące portfela zamówień, produkcji i sytuacji finansowej, przy pogorszeniu negatywnych diagnoz w tych obszarach. Jednostki handlu detalicznego w styczniu br. oceniają koniunkturę pozytywnie, lepiej niż w grudniu 2016 r. Wskazania dotyczące bieżącej sprzedaży są optymistyczne i najlepsze od dziewięciu lat. Jednak prognozy w tym zakresie, podobnie jak dotyczące przyszłego popytu na towary, są bardziej negatywne niż przed miesiącem. Oceny obecnej sytuacji finansowej są nieznacznie pozytywne (po negatywnych utrzymujących się od września 2008 r.); prognozy w tym obszarze pozostały pesymistyczne.

W styczniu br. poprawiły się wskaźniki ufności konsumenckiej (zarówno bieżący, jak i wyprzedzający), w tym lepsze są oceny konsumentów dotyczące możliwości obecnego dokonywania ważnych zakupów; mniej pesymistycznie konsumenci postrzegają możliwość przyszłego oszczędzania pieniędzy.

Rolnictwo

Globalna produkcja rolnicza w 2016 r., według wstępnych szacunków, zwiększyła się w porównaniu z 2015 r. o 6,7%. Zwiększyła się zarówno produkcja roślinna (o 9,6%), jak i zwierzęca (o 3,7%). Badanie przeprowadzone na początku grudnia 2016 r. wskazuje na zatrzymanie, obserwowanego od blisko dwóch lat, trendu spadkowego w pogłowiu trzody chlewnej we wszystkich grupach wiekowo-użytkowych (pogłowie ogółem wzrosło w skali roku o 4,9%). Pogłowie bydła w grudniu 2016 r. było o 3,9% większe niż rok wcześniej, na co wpłynął wzrost liczebności wszystkich grup wiekowo-użytkowych; największy w przypadku cieląt i młodego bydła. Na rynku rolnym w 2016 r., przy zwiększonym skupie, ceny większości produktów roślinnych i zwierzęcych (z wyjątkiem cen żyta oraz żywca wieprzowego) były niższe niż przed rokiem. W wyniku głębszego spadku cen produktów rolnych sprzedawanych przez rolników niż cen towarów i usług nabywanych przez nich na cele bieżącej produkcji rolniczej i na cele inwestycyjne, wskaźnik „nożyc cen” kształtował się na niekorzystnym poziomie (podobnie jak w czterech poprzednich latach) i wyniósł 98,2 wobec 99,1 w 2015 r.

Handel Zagraniczny

W obrotach towarowych handlu zagranicznego (wyrażonych w złotych) w okresie styczeń–listopad 2016 r. obserwowano szybszy wzrost eksportu niż importu w skali roku. W rezultacie dodatnie saldo obrotów ogółem było znacznie wyższe niż przed rokiem. Zwiększyła się wymiana ze wszystkimi grupami krajów, z wyjątkiem eksportu do krajów rozwijających się i importu z krajów Europy Środkowo-Wschodniej. W okresie styczeń-październik 2016 r. obroty w cenach stałych wzrosły w porównaniu z analogicznym okresem 2015 r., a wskaźnik terms of trade kształtował się korzystniej niż rok wcześniej (101,1 wobec 100,4).

W porównaniu z analogicznym okresem 2015 r. eksport zwiększył się o 5,7% do 730,0 mld zł, a import wzrósł o 4,4% do 711,1 mld zł. Wymiana zamknęła się dodatnim saldem w wysokości 18,9 mld zł (rok wcześniej 9,6 mld zł). Obroty wyrażone w euro zwiększyły się w skali roku po stronie eksportu o 1,7% do 168,2 mld EUR, a po stronie importu – o 0,4% do 163,8 mld EUR. Dodatnie saldo wyniosło 4,4 mld EUR (w okresie styczeń–listopad 2015 r. 2,3 mld EUR). W obrotach prezentowanych w dolarach USA eksport był wyższy niż w roku poprzednim o 1,1% i wyniósł 187,3 mld USD, a import obniżył się o 0,1% do 182,4 mld USD. Dodatnie saldo ukształtowało się na poziomie 4,9 mld USD (po jedenastu miesiącach 2015 r. 2,6 mld USD).

Bilans płatniczy

Według wstępnych danych, saldo rachunku bieżącego bilansu płatniczego w listopadzie 2016 r. wyniosło minus 1,9 mld zł (wobec 0,1 mld zł przed rokiem). Saldo obrotów towarowych ukształtowało się na poziomie 0,4 mld zł (wobec 1,5 mld zł rok wcześniej), przy czym eksport zwiększył się o 7,9% do 69,9 mld zł, a import wzrósł o 9,8% do 69,4 mld zł. Saldo usług wyniosło 4,3 mld zł i było wyższe niż w listopadzie 2015 r. o 0,4 mld zł. Złożyły się na nie dodatnie salda: usług transportowych (1,8 mld zł), pozostałych usług (1,3 mld zł) oraz podróży zagranicznych (1,2 mld zł). Przychody z tytułu eksportu usług ukształtowały się na poziomie 17,6 mld zł, tj. o 11,5% więcej niż w listopadzie 2015 r., a rozchody z tytułu importu usług wyniosły 13,3 mld zł, tj. odpowiednio o 11,8% więcej.

Saldo rachunku finansowego bilansu płatniczego w listopadzie 2016 r. wyniosło 4,9 mld zł (wobec 1,0 mld zł rok wcześniej). Saldo inwestycji zagranicznych w Polsce ukształtowało się na poziomie minus 11,9 mld zł, przy czym saldo pasywów inwestycji bezpośrednich wyniosło 0,8 mld zł. Saldo polskich inwestycji za granicą wyniosło minus 7,0 mld zł, w tym saldo aktywów inwestycji bezpośrednich wyniosło minus 2,5 mld zł.

Pieniądz

Podaż pieniądza M3 na koniec grudnia 2016 r. wyniosła 1265,6 mld zł, tj. była wyższa niż przed rokiem – o 9,6% i przed miesiącem – o 2,1%.


Źródło: GUS - Informacja o sytuacji społeczno-gospodarczej kraju w 2016 r.


dodano: 2017-02-02 07:30:22