Chcesz otrzymywać najnowsze wiadomości
Wydarzenia
Szybki monitoring sektora przedsiębiorstw

"Informacja o kondycji sektora przedsiębiorstw..." Narodowego Banku Polskiego publikowana jest zwyczajowo w drugiej połowie stycznia, kwietnia, lipca i października. Celem raportu jest ocena i prognoza koniunktury w sektorze przedsiębiorstw niefinansowych. Raport jest przygotowywany w oparciu o kwartalne badania ankietowe, prowadzone przez NBP od 1997 r.

W I kw. 2019 r. dynamika przychodów ze sprzedaży sektora przedsiębiorstw pozostawała dość wysoka, przy czym podobnie jak przed kwartałem, istotnie wzrosły przychody ze sprzedaży zagranicznej przy słabnącej jednak dynamice sprzedaży krajowej. Także w II kw. br. oceny popytu, mimo nieznacznego osłabienia, utrzymały się na bardzo dobrym poziomie. Choć lekko obniżył się współczynnik wykorzystania mocy produkcyjnych, to pozostawał on bardzo wysoki. Wciąż jako bardzo niską, mimo nieznacznego wzrostu, oceniano barierę popytu. Również luki zapasów, zarówno produktów gotowych, jak i towarów, mimo nieznacznych spadków, nadal świadczyły o korzystnej sytuacji popytowej. Prognozy popytu krajowego na III kw. 2019 r. poprawiły się w porównaniu do prognoz formułowanych przed kwartałem i kształtują się na poziomach zbliżonych do długookresowej średniej. Perspektywy rozwoju eksportu w III k w. 2019 r. pozostają natomiast niejednoznaczne i zależne od specyfiki branżowej.

W I kw. br. różnica pomiędzy dynamiką przychodów i dynamiką kosztów zmniejszyła się. W efekcie, po silnym spadku w IV kw. 2018 r. i ustaniu czynników jednorazowych, wynik finansowy sektora znacząco poprawił się w ujęciu kwartalnym, nie osiągając jednak poziomu sprzed roku. Od połowy 2017 r. obserwujemy słabnącą tendencję w tym obszarze. W rezultacie, także rentowność, choć okazała się niższa niż przed rokiem, to wzrosła w stosunku do poprzedniego kwartału. W ujęciu rocznym była też ona wyższa w ponad połowie analizowanych działów PKD. Znacząco wzrósł także odsetek rentownych przedsiębiorstw – do jednego z wyższych, od 2014 r., poziomów. Rentowność pogarszał głównie wzrost wynagrodzeń, pozytywnie zaś wpływał wzrost wydajności pracy oraz ceny relatywne wykorzystania zapatrzenia. Dość optymistyczne są również prognozy rentowności ankietowanych firm, przy czym większość z nich nie przewiduje istotniejszych zmian tego wskaźnika.

Kolejne dane, zgodnie też z sygnałami z poprzedniej edycji SM, wskazują na pewne symptomy nieznacznego obniżania się temperatury na rynku pracy. W I kw. 2019 r. roczna dynamika kosztów pracy spadła – do najniższego poziomu od końca 2016 r. Spadły także odsetek przedsiębiorstw, w których roczna dynamika nominalna płac przekroczyła 10%, jak i mediany oraz wartości średnie dynamiki wynagrodzeń. Obniżył się także udział firm, w których płace rosły szybciej niż wydajność, jak i
drugi kwartał z rzędu podmiotów odczuwających presję płacową. Spada także odsetek firm planujących podwyżki, w tym znaczące. Interpretując te dane należy jednak pamiętać, że koszty pracy wciąż uważane są przez przedsiębiorców za jedną z istotniejszych barier rozwoju i czynników negatywnie oddziałujących na ich sytuację, a skala podwyżek – nadal jest powyżej długookresowej średniej.

Niepełne dane za II kw. br. wskazują na dalsze, stopniowe, spowolnienie tendencji wzrostowej cen produkcji sprzedanej w przemyśle. Na zjawisko takie wskazują również oceny przedsiębiorstw ankietowanych w ramach SM NBP – obniżył się bowiem wskaźnik presji cenowej dla tej sekcji. Także oczekiwania przedsiębiorstw na III kw. sugerują wolniejsze niż w poprzednim kwartale tempo wzrostu cen – zarówno produkowanych wyrobów, jak i zaopatrzenia. Także prognozy na najbliższe 12 miesięcy nie wskazują na większe zmiany tych cen. Przedsiębiorstwa oczekują także nieco wolniejszego niż w dwóch poprzednich kwartałach wzrostu rocznego wskaźnika CPI.

Mimo dobrych ocen sytuacji bieżącej ankietowane przedsiębiorstwa słabiej oceniały swoją przyszłość. Wprawdzie współczynnik ocen kwartalnych nie zmienił się w stosunku do poprzedniego badania, ale pozostał na niskim poziomie. Spadł natomiast wskaźnik prognoz rocznych, który równocześnie wykazuje wysokie zróżnicowanie w poszczególnych sekcjach. Syntetyczny wskaźnik sytuacji przyszłej pokazuje jednak, że mimo powyższych zmian łączny obraz przewidywanej sytuacji jest zbliżony do długookresowej średniej.

Sytuacja płynnościowa sektora przedsiębiorstw, mimo lekkiego pogorszenia i niekiedy dość widocznego zróżnicowania na poziomie sektorów i branż, pozostaje dobra. Głównym źródłem finansowania nowych inwestycji przedsiębiorstw pozostają środki własne, a zainteresowanie kredytem bankowym jest stabilne i stosunkowo niskie. Utrzymuje się, mimo pewnego spadku, wysoka zdolność firm do obsługi zobowiązań – zarówno kredytowych, jak i pozabankowych.

W I kw. 2019 r. znacząco wzrosła aktywność inwestycyjna sektora przedsiębiorstw, który po raz pierwszy od 2015 r. był głównym motorem wzrostu tej kategorii w skali całej gospodarki narodowej. Szeroki był także zakres ożywienia tej aktywności w tym sektorze, obejmujący największą od 2008 r. liczbę działów PKD, a podstawową jej siłą napędową były tu inwestycje podmiotów prywatnych; głównie zagranicznych. Znaczący wkład we wzrost inwestycji mieli eksporterzy wyspecjalizowani. Istnieje szereg czynników wskazujących na możliwość utrzymania się aktywności inwestycyjnej sektora na dobrym poziomie także w horyzoncie analiz SM, w tym struktura rodzajowa nakładów, w której znaczący jest udział wydatków na budowle i budynki, a więc na przedsięwzięcia o relatywnie dłuższym cyklu realizacji. Opinie ankietowanych firm sugerują jednak, że ich aktywność inwestycyjna nie tylko nie będzie przyspieszać, ale może nawet stopniowo słabnąć; zwłaszcza w przypadku przedsiębiorstw prywatnych.


Źródło: NBP - Szybki Monitoring NBP. Analiza sytuacji sektora przedsiębiorstw. Nr 03/19 (lipiec 2019 r.). Departament Analiz Ekonomicznych, Warszawa, 2019 r.


dodano: 2019-07-17 06:40:37