Chcesz otrzymywać najnowsze wiadomości
Wydarzenia
Urząd Patentowy RP w ekosystemie innowacji

18 stycznia 2017 r. w siedzibie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej w Warszawie odbyła się konferencja prasowa, której tematem były wyniki i perspektywy Urzędu Patentowego RP w ekosystemie innowacji. Dr Alicja Adamczak, prezes UPRP  przedstawiła następujące zagadnienia: Usprawnienia w zakresie procedur udzielania praw wyłącznych (w aspekcie krajowym i międzynarodowym), Ochrona własności przemysłowej w liczbach oraz Działania Urzędu Patentowego RP na rzecz wspierania innowacyjności i przedsiębiorczości.



W 2016 roku w rankingu WIPO Polska w stosunku do poprzedniego roku awansowała z 46 na 39 pozycję! To oczywiście pozycja, która nie satysfakcjonuje działalności UPRP, ale też nie jest powodem do szczególnego niezadowolenia. Ranking uwzględnia bowiem wiele elementów oceny, które nie są bezpośrednio związane z ochroną własności przemysłowej. Natomiast ważne, co warte podkreślenia, że tylko nieliczne kraje, takie jak Polska, Nowa Zelandia, Belgia, Izrael, Republika Korei (Korea Południowa) i Hiszpania (w kolejności ustalonej na podstawie wielkości wzrostu) zdołały zwiększyć wydatki państwa na działalność B+R w 2014 r.



W innych rankingach Polska plasowała się znacznie lepiej. W rankingu Bloomberga awansowała z 23 na 22 miejsce, a w rankingu European Innovation Scoreboard zajęła 23 pozycję. Natomiast w oparciu o dane WIPO i Banku Światowego, biorąc pod uwagę zgłoszenia wynalazków i udzielone patenty w urzędach krajowych (w przeliczeniu na mln mieszkańców wg krajów UE  -TOP 15) Polska zajęła 10 miejsce.




Usprawnienia w zakresie procedur
udzielania praw wyłącznych w aspekcie krajowym:


1. Wprowadzenie wstępnej oceny zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych oraz doprecyzowanie zapisów ustawowych

W 2016 roku istotną nowością w procedurze rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych było wprowadzenie w interesie zgłaszających tzw. wstępnej oceny zgłoszenia dokonywanej jeszcze przed publikacją w Biuletynie Urzędu Patentowego. Otrzymując od eksperta na piśmie wstępną ocenę zgłoszenia, autor rozwiązania może znacznie szybciej usunąć zauważone błędy i usterki już na etapie sporządzania sprawozdania o stanie techniki. Poprawnie przeredagowane zgłoszenie, uwzględniające uwagi eksperta przekazane we wstępnej ocenie, może zdecydowanie przyspieszyć udzielenie zwłaszcza patentu, ponieważ ekspert nie musi na etapie badania merytorycznego (po publikacji o zgłoszeniu) wysyłać zawiadomienia wskazującego na brak spełnienia warunków ustawowych do uzyskania patentu ani wzywać postanowieniem zgłaszającego do przeredagowania zgłoszenia lub wprowadzenia określonych zmian. Uznanie przez eksperta zmian wprowadzonych przez zgłaszającego po otrzymaniu wstępnej oceny powinno zaowocować udzieleniem patentu niezwłocznie po przekazaniu sprawy do Departamentu Badań Patentowych po publikacji o zgłoszeniu bez konieczności dalszej korespondencji ze zgłaszającym.

Wprowadzono także rozwiązania pozwalające na przeciwdziałanie negatywnemu zjawisku tzw. „patentów wiecznie zielonych”. Tak więc, o ile zgłoszenie wynalazku spełnia wymóg jednolitości, zgłaszający może dokonywać skutecznie zgłoszenia wydzielonego tylko do czasu ogłoszenia o zgłoszeniu tj. w ciągu 18 miesięcy od dnia zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym RP. Zapobiega to przedłużaniu procedury przez tych zgłaszających, którzy nie tyle zainteresowani są szybkim zakończeniem postępowania, co stałym utrzymywaniem w niepewności konkurentów, co do możliwości swobodnej eksploatacji rozwiązań wchodzących do stanu techniki.

W zakresie rozwiązań biotechnologicznych zobowiązano zgłaszających, którzy chcą chronić sekwencje lub częściowe sekwencje genu do wskazania ich funkcji. Takie rozwiązanie przeciwdziała udzielaniu ochrony na odkrycia, które jako takie nie podlegają monopolizacji. Ustawa zawiera też doprecyzowania służące przeciwdziałaniu błędnej interpretacji przepisów, w szczególności odnoszących się do czasu powstawania efektów stanowiących podstawę ustalenia wynagrodzenia twórcy projektów wynalazczych, a także do kwestii odmowy udzielenia patentu z powodu niedostatecznego ujawnienia wynalazku w dokumentacji zgłoszeniowej w Urzędzie Patentowym RP.

2. Rozpatrywanie zgłoszeń znaków towarowych w systemie sprzeciwowym

Od 15 kwietnia 2016 roku obowiązuje nowa procedura rozpatrywania przez Urząd Patentowy RP zgłoszeń znaków towarowych – system sprzeciwowy. Przyjęcie nowego systemu w znacznym stopniu skróciło czas rozpatrywania znaków towarowych. Była to oczekiwana zmiana, gdyż czas na uzyskanie prawa wyłącznego ma zasadnicze znaczenie dla ochrony interesów przedsiębiorców na dynamicznie zmieniającym się rynku. Ich konkurencyjność zależy bowiem od szybkości wprowadzania do obrotu nowych produktów oznaczanych chronionymi znakami towarowymi. Obecnie okres rozpatrywania zgłoszeń znaków towarowych w nowym systemie wynosi ok. 5 miesięcy, co przełożyło się na znaczny wzrost liczby zgłoszeń znaków towarowych (wzrost o ok. 14%). W poprzednim systemie średni czas rozpatrywania zgłoszeń wynosił ok. 18 miesięcy.

Obecnie Urząd Patentowy ocenia nowe zgłoszenia tylko pod względem realizacji podstawowej funkcji znaku towarowego, którą co do zasady jest jego funkcja odróżniająca (przesłanki bezwzględne). Nie jest zatem udzielane prawo ochronne na oznaczenia, które m.in: nie mogą być znakiem towarowym, gdyż nie nadają się do odróżniania towarów, a także są sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami, posiadają mylący charakter czy też są zgłoszone w złej wierze. Nowelizacja ustawy z dnia 15 kwietnia 2016 r. zniosła natomiast obowiązek przeprowadzania przez Urząd badania znaków pod kątem ich podobieństwa do wcześniej zarejestrowanych znaków (przesłanki względne), co znacznie wydłużał o postępowanie. Kwestia podobieństwa do znaków wcześniejszych może jednak stanowić podstawę wniesienia sprzeciwu wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy.

Postępowanie w sprawie sprzeciwu zostało tak uregulowane, by z jednej strony przeciwdziałać nadmiernemu przedłużaniu postępowania, a z drugiej strony stworzyć warunki dla ugodowego załatwienia sprawy pomiędzy stronami. Jednocześnie wszystkie te zmiany zbliżają krajową procedurę do unijnej procedury sprzeciwowej. Od momentu wprowadzenia nowej procedury do Urzędu Patentowego RP wpłynęło ponad 200 sprzeciwów do zgłoszeń znaków towarowych, co stanowi ok. 5,5 % wszystkich dokonanych w tym okresie zgłoszeń znaków towarowych.

Dnia 14 października 2016 r. weszła w życie zmiana rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych. Obniżona została opłata za zgłoszenie znaku towarowego z 550 zł do 450 zł. Nowe rozporządzenie zmieniło jednocześnie strukturę naliczania opłat za zgłoszenie znaku towarowego i znacznie ją uprościło. Obecnie opłata dla zgłoszenia znaku pobierana jest za jedną klasę towarową, a nie jak dotychczas za trzy klasy. Analizując dane w kolejnych latach, można zauważyć, że liczba znaków towarowych zgłaszanych i chronionych w jednej klasie to ponad 35 proc. wszystkich dokonywanych zgłoszeń. Także opłata za 10-letni okres ochronny nie jest już zróżnicowana i uzależniona od liczby klas. Wynosi ona obecnie 400 zł za każdą klasę, a nie jak było do tej pory 450 zł za każdą klasę powyżej trzech. W związku z wprowadzeniem systemu sprzeciwowego obniżeniu uległa również opłata od wniesionego sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego z 1000 zł do 600 zł.

3. Wzory przemysłowe

Rok 2016 przyniósł również istotne zmiany w zakresie wzorów przemysłowych. Nowelizacja ustawy Prawo własności przemysłowej, która weszła w życie 15 kwietnia 2016 r., wprowadziła instytucję pierwszeństwa z wystawienia na wystawach krajowych dla wzorów przemysłowych oraz użytkowych. Dla organizatorów targów jest to okazja do zaprezentowania nowości rynkowych i technicznych, które bez zabezpieczenia pierwszeństwa z wystawy nie miałyby szansy pojawienia się na wystawie. Działanie takie przyczynia się do upowszechniania wiedzy dotyczącej nowych rozwiązań zarówno z zakresu wzorów przemysłowych jaki i użytkowych. Należy wyraźnie zaznaczyć, iż powoływanie się na pierwszeństwo z wystawienia w przypadku omawianej regulacji, co do zasady ogranicza się tylko do wystaw na terytorium Polski.

Chcąc skorzystać z takiego pierwszeństwa należy dokonać zgłoszenia wzoru przemysłowego lub wzoru użytkowego w Urzędzie Patentowym RP w okresie 6 miesięcy od daty jego wystawienia na wskazanej wystawie. Pierwszeństwo takie ma duże znaczenie marketingowe dla organizatorów wystaw, bowiem biorąc pod uwagę, że nie każda wystawa, czy targi dają taką możliwość, czyni to dane targi czy wystawę bardziej atrakcyjnymi dla wystawców oraz znacznie podnosi ich rangę. Pierwszeństwo z wystaw ma przede wszystkim duże znaczenie dla wystawców ponieważ w przypadku konkurencyjnych zgłoszeń do Urzędu Patentowego RP pierwszeństwo do uzyskania ochrony posiada zgłoszenie dokonane przez przedsiębiorcę biorącego udział w wystawie. Warunkiem uzyskania przez niego prawa wyłącznego jest wykazanie, że wzór przemysłowy lub użytkowy będący przedmiotem zgłoszenia został przez niego wystawiony na wystawie wcześniej niż zgłaszający konkurent dokonał swojego zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP. Instytucja pierwszeństwa z wystawienia zachęca także do prezentowania na targach nowych rozwiązań będących wzorami przemysłowymi czy użytkowymi bez obawy utraty nowości w wyniku ich wystawienia. Do chwili obecnej wpłynęły do Urzędu Patentowego RP wnioski o uznanie 69 wystaw krajowych za uprawniające do uzyskania pierwszeństwa z wystawienia, z czego 60 wystaw już otrzymało takie uprawnienia a pozostałe wnioski są obecnie rozpatrywane.

Warto podkreślić, że także uproszczone zostały wymagania dotyczące dokumentacji niezbędnej do dokonania skutecznego zgłoszenia wzoru przemysłowego poprzez wyeliminowanie obowiązku sporządzania przez zgłaszających opisu wzoru przemysłowego. Ponadto jasno określone zostały wymagania techniczne dotyczące ilustracji wzoru będącego przedmiotem zgłoszenia. Dzięki wprowadzonym zmianom przedsiębiorcy oraz osoby fizyczne dokonujące zgłoszeń wzorów przemysłowych nie są obciążeni nadmiernymi obowiązkami w zakresie sporządzania niezbędnej dokumentacji oraz dysponują jasno określonymi zasadami wykonywania ilustracji zgłaszanych wzorów. Jednocześnie zmiany te powodują, iż liczba błędów i usterek w dokumentacji niezbędnej do skutecznego dokonania zgłoszenia znacznie się zmniejszyła, co w konsekwencji wpłynęło na przyspieszenie postępowania rejestrowego przed Urzędem Patentowym RP. Okres rozpatrywania zgłoszeń i wydania decyzji w sprawie udzielenia ochrony na wzór przemysłowy wynosi aktualnie 2-3 tygodnie.

Od dnia 14 października 2016 r. obowiązują nowe stawki opłat w przypadku wzorów przemysłowych. Znacznie obniżono opłaty za kolejne okresy ochronne - opłata za pierwszy 5-letni okres ochronny wynosi aktualnie 150 zł (poprzednio 400 zł), a całkowity koszt uwzględniający zgłoszenie, ochronę oraz publikację zmniejszył się z 750 zł do 520 zł. Chroniąc wzór przemysłowy przez 10 lat, uprawniony z tego tytułu zyskuje 1000 zł oszczędności. Obniżone opłaty umożliwiły ochronę wzorów w postępowaniu krajowym przez firmy, które przy poprzednio obowiązujących stawkach opłat ze względów ekonomicznych nie zgłaszały swoich wzorów, bądź chroniły jedynie niewielką część wzorów wprowadzanych na rynek.

4. Centrum Informacji o Ochronie Własności Przemysłowej.

Centrum Informacji o Ochronie Własności Przemysłowej zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 czerwca 2004 r. jest statutową komórką organizacyjną Urzędu Patentowego RP. Podstawowymi zadaniem Centrum jest udzielanie informacji o ochronie własności przemysłowej i prowadzonych postępowaniach w zakresie działania Urzędu Patentowego RP. Centrum poza podstawowymi kanałami komunikacji jak telefon, e-mail czy obsługa bezpośrednia, wykorzystuje również dodatkowe kanały informacyjne, takie jak: dwujęzyczna usługa przewodnika głosowego (IVR – Interactive Voice Response), usługa komunikacji niewerbalnej dla osób niesłyszących i niedosłyszących oraz Punkt Spotkań z Ekspertami Urzędu – zapewniający znaczną oszczędność czasu poprzez precyzyjne umawianie spotkań z ekspertami. Jedną z interaktywnych form kontaktu ułatwiających załatwianie spraw w Urzędzie Patentowym RP jest również współpraca w ramach Pojedynczego Punktu Kontaktowego dostępnego na portalu biznes.gov.pl.

W ujęciu statystycznym działalność Centrum Informacji o Ochronie Własności Przemysłowej w roku 2016 przedstawia się następująco:

- 30 142 - obsłużonych interesantów
- 1 min 21 sekund - średni czas oczekiwania klienta na naszej infolinii, tzw. time respond
- 93% zadowolonych klientów z obsługi w Centrum Informacji o Ochronie Własności Przemysłowej


Usprawnienia w zakresie procedur
udzielania praw wyłącznych w aspekcie międzynarodowym:


1. Wyszehradzki Instytut Patentowy. W dniu 1 lipca 2016 r. rozpoczął funkcjonowanie Wyszehradzki Instytut Patentowy, który obejmuje cztery państwa należące do Grupy Wyszehradzkiej (Czechy, Polska, Słowacja, Węgry) i jest otwarty także dla innych zainteresowanych państw europejskich. Instytut jest organizacją międzyrządową do spraw współpracy patentowej, posiadającą osobowość prawną oraz autonomię administracyjną i finansową.

Celem utworzenia Wyszehradzkiego Instytutu Patentowego było zapewnienie łatwiejszego i bardziej przyjaznego niż dotychczas dostępu do systemu PCT. Zgłaszający uzyskali możliwość przeprowadzenia międzynarodowych poszukiwań i badań wstępnych w swoim urzędzie krajowym korzystając przy tym ze zniżek z tytułu wykorzystania wyników krajowego poszukiwania w stanie techniki, co jest szczególnie ważne dla osób fizycznych, małych i średnich przedsiębiorstw, jak i uniwersytetów, instytutów badawczych oraz organizacji non-profit.

Korzyści dla zgłaszających: Utworzenie WIP jest korzystne dla krajowych użytkowników systemu PCT, zwłaszcza dla MŚP. Dzięki temu, że Urząd Patentowy RP, jako oddział WIP, wykonuje zadania ISA/IPEA, polscy użytkownicy zyskali dodatkową możliwość wyboru tego organu (oprócz Europejskiego Urzędu Patentowego), a tym samym uzyskali możliwość procedowania w języku polskim we własnym kraju. Dla użytkowników, którzy wybiorą WIP przewiduje się możliwość uzyskania refundacji 40% opłaty za sporządzenie sprawozdania z międzynarodowego poszukiwania, o ile zgłaszający korzysta z pierwszeństwa ze zgłoszenia krajowego i przedstawi sprawozdanie z krajowego poszukiwania. Pełna opłata ustalona przez WIPO wynosi obecnie 1875 Euro, praktycznie zamiast tej kwoty zgłaszający zapłaci jedynie 1125 Euro.

Dodatkową korzyścią dla zgłaszającego jest również możliwość odroczenia konieczności dostarczenia do WIPO tłumaczenia zgłoszenia dla celów publikacji do 14 miesięcy od daty pierwszeństwa, a w przypadku uzyskania negatywnej opinii Organu Międzynarodowego zgłaszający może wycofać zgłoszenie i wówczas nie będzie musiał ponosić w ogóle kosztów tłumaczenia. Ponadto w przypadku ubiegania się o patent europejski zgłaszający, posiadający międzynarodowe sprawozdanie z poszukiwań sporządzone przez WIP, będzie mógł skorzystać ze zniżki w opłacie za dodatkowe europejskie sprawozdanie z poszukiwań, którą zobowiązani są wnosić zgłaszający, jeśli ich sprawozdanie z poszukiwań/badań wstępnych pochodzi od innych Organów Międzynarodowych niż Europejski Urząd Patentowy. Zamiast pełnej opłaty 1300 euro, zgłaszający zobowiązany będzie do wniesienia obniż onej opłaty wynoszącej 190 euro.

2. Global Patent Prosecution Highway (Global PPH). Global PPH umożliwia zgłaszającym wnioskowanie o zastosowanie przyspieszonej procedury w dowolnym z uczestniczących w tym programie urzędów, jeżeli chociaż jedno z zastrzeżeń analogicznego zgłoszenia patentowego zostało zaakceptowane przez którykolwiek z urzędów będących stroną wielostronnego porozumienia GPPH. Podstawą wniosku o zastosowanie GPPH są zarówno czynności podjęte przez urząd wcześniejszego badania (OEE) wskazujące na udzielenie, bądź zamiar udzielenia patentu w trybie krajowym, jak również czynności dokonane przez ten urząd jako Organ Międzynarodowy działający w trybie PCT.

Szczegółowe wytyczne i formularze wniosków składanych do urzędów uczestniczących w programie GPPH dostępne są na stronie: http://www.jpo.go.jp/ppph-portal/globalpph.htm



Działania edukacyjne i promocyjne Urzędu Patentowego RP
na rzecz wspierania innowacyjności i przedsiębiorczości


Działania edukacyjne realizowane przez Urząd Patentowy RP obejmują obszary mające wpływ na rozwój innowacyjności związane przede wszystkim z poszerzaniem dostępu do wiedzy na temat ochrony własności intelektualnej.

W roku 2016 Urząd Patentowy zorganizował ponad 30 różnego rodzaju przedsięwzięć: sympozjów, konferencji, warsztatów, szkoleń, spotkań konsultacyjno-informacyjnych, konkursów, w których łącznie wzięło udział prawie 3000 osób, reprezentujących środowisko naukowe, przedsiębiorców, instytucje otoczenia biznesu, jednostki administracji rządowej. Wśród tych wydarzeń znalazły się między innymi:


Główne założenia projektowanej nowelizacji ustawy
Prawo własności przemysłowej w roku 2017 – korzyści dla zgłaszających

  • znaczne przyspieszenie rozpatrywania zgłoszeń wzorów przemysłowych;
  • wnoszenie opłat za kolejny okres ochrony przedmiotów własności przemysłowej bez konieczności składania wniosków o przedłużenie ochrony;
  • wprowadzenie klauzuli natychmiastowej wykonalności w postępowaniu rejestracyjnym;
  • możliwość wprowadzania poprawek i uzupełnień do zgłoszenia wynalazku do czasu wydania decyzji w sprawie udzielenia patentu pod warunkiem, że nie wykraczają one poza zakres ujawnienia w dacie zgłoszenia;
  • przeniesienie z Konwencji monachijskiej przepisu dotyczącego przesłanek wyłączających ochronę patentową
  • możliwość ograniczenia prawa z patentu z inicjatywy uprawnionego;
  • przywilej hodowcy – wykorzystanie materiału genetycznego w celu hodowli lub tworzenia nowych odmian nie narusza patentu
  • wykluczenie z patentowania wytworów uzyskanych czysto biologicznym sposobem hodowli roślin lub zwierząt (przypadek orzeczenia Rozszerzonej Komisji odwoławczej EPO dotyczący brokuł i pomidorów)
  • rezygnacja z wymogu graficznego przedstawienia znaku towarowego.

Projektowane usprawnienia informatyczne

1. eRejestry. Nowe narzędzie informatyczne umożliwi prowadzenie i zarządzenie rejestrami Urzędu w formie elektronicznej. System ten pozwoli na gromadzenie i udostępnianie informacji na temat chronionych przedmiotów własności przemysłowej wraz z ich aktualnym stanem prawnym – eRejestry umożliwią znacznie szybszy dostęp do informacji o danej sprawie oraz wydanie wyciągu z rejestru i wniesienie stosownej opłaty.

2. ePowiadomienia. Planowane jest stworzenie elektronicznego mechanizmu e-Powiadomień, odpowiedzialnego za informowanie właścicieli praw wyłącznych (np. poprzez sms/email/dedykowany kanał komunikacji) o istotnych zdarzeniach związanych z ochroną przedmiotów własności przemysłowej. Użytkownik systemu ochrony będzie otrzymywał informację o zbliżającym się terminie wygaśnięcia ochrony znaku towarowego, możliwości jej przedłużenia oraz ewentualnej konieczności wniesienia stosownych opłat. Podobna funkcjonalność jest przewidywana dla pozostałych kategorii przedmiotów własności przemysłowej.

3. dedykowany kanał komunikacji z Urzędem. Urząd Patentowy RP planuje stworzenie dedykowanego kanału komunikacji elektronicznej z Klientem uwzględniającego specyfikę procedowania w sprawach związanych z ochroną własności przemysłowej. Rozwiązanie usprawni procesy realizowane przez Urząd i poszerzy katalog spraw, które Klienci Urzędu będą mogli prowadzić drogą elektroniczną. Dzięki kompleksowości i ergonomii świadczonych usług Klienci będą w stanie działać efektywniej, jednocześnie ograniczając do minimum konieczność osobistego kontaktu z Urzędem.



dodano: 2017-01-18 16:23:13