Wydarzenia
|
3,7 mln ton jabłek do zagospodarowania  W tym roku prawie w całej Europie były bardzo korzystne warunki do wzrostu jabłek. Miało to wpływ na wysokość zbiorów. W 28 krajach UE zbiory były rekordowe i wyniosły ponad 12,0 mln ton, o około 2,0 mln ton więcej niż średnio w ostatnich 10 latach. Zdaniem prof. dr hab. Eberharda Makosza, w tym roku w naszym kraju zebrano co najmniej 3,7 mln ton jabłek różnych odmian i różnej jakości. To także rekordowa wielkość i prof. Makosz informuje jak je zagospodarować. W krajach Unii Europejskiej już w lipcu analitycy europejskiego rynku jabłek przewidywali trudności w zbycie wszystkich jabłek. W 28 krajach UE zbiory były rekordowe i wyniosły ponad 12,0 mln ton, o około 2,0 mln ton więcej niż średnio w ostatnich 10 latach. Ta nadwyżka ma decydujący wpływ na trudności w zbycie jabłek i na obniżkę cen skupu. Trudności istotnie zwiększyło rosyjskie embargo. Moim zdaniem, w tym roku w naszym kraju zebrano co najmniej 3,7 mln ton jabłek różnych odmian i różnej jakości. Także rekordowa wielkość. Bez embarga nie byłoby problemów w zagospodarowaniu takiej ilości po opłacalnych cenach. Swoje poglądy o możliwościach zagospodarowania jabłek w tym sezonie, przy uwzględnieniu rosyjskiego embarga, przedstawiłem wcześniej na spotkaniu członków Towarzystw Rozwoju Sadów Karłowych, które odbyło się w dniu 24 sierpnia w gospodarstwie Panów Piotra i Wojciecha Grochowalskich oraz w informacjach na stronie internetowej trsk.pl pt.”Aktualna sytuacja na europejskim rynku w ocenie Towarzystwa Rozwoju Sadów Karłowych (26.VIII) oraz „Producentom i przetwórcom jabłek pod rozwagę” (13.IX). Według mojej aktualnej wiedzy, przy zbiorze 3,7 mln ton jabłek, ich zagospodarowanie może być następujące (w tys. ton): przerób na sok zagęszczony, naturalny i cydr jabłkowy – 2100, spożycie w kraju – 700, eksport, ale tylko dobrej jakości – 550, cele charytatywne i szkoły – około 50. Zostaje około 300 tys. ton, za które winne być rekompensaty, dopłaty i inne formy pomocy. Jeśli dzięki staraniom Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wzrośnie przerób jabłek na biogaz i alkohol oraz jeśli przetwórstwo owocowe zwiększy przerób jabłek do 2 300 tys. ton, są wielkie szanse na zagospodarowanie wszystkich jabłek. Nie muszą zgnić lub ulec zniszczeniu pod warunkiem, że zostaną zrealizowane wymienione sposoby zagospodarowania jabłek.  Aktualnie w różnych pomieszczeniach gospodarczych, w zwykłych przechowalniach i
chłodniach może być około 1,8 mln ton jabłek. W chłodniach około 1,3 mln ton, w tym, 900 tys. ton ze
zmodyfikowaną atmosferą. Szacuję, że z tej wielkości wykorzysta się około 600 tys. ton na spożycie w
kraju, a na eksport 550 tys. ton. Około 50 tys. ton wyniosą ubytki naturalne. Problemy będą ze
zbytem jabłek zwykłego Idareda i niskiej jakości. Mogą się zamienić na jabłka przemysłowe. Jest
pewne, że wzrośnie eksport polskich jabłek do Rosji przez inne kraje. W Rosji aktualna cena
detaliczna za 1 kg jabłek waha się od 1,0 do 1,5 euro. Rośnie eksport do krajów pozaeuropejskich na
nowe rynki. Jest to efekt intensywnych działań Pana Ministra Marka Sawickiego oraz kilku grup i
organizacji producentów. Moim zdaniem nie będzie żadnego problemu ze zbytem jednokolorowych jabłek,
zwłaszcza czerwonych, w tym także odmiany Idared, dobrze wybarwionych, ale dobrej
jakości.Skutki rosyjskiego embarga to nie tylko trudności w zbycie wszystkich jabłek po opłacalnych cenach, ale także znaczne obniżenie cen skupu. W porównaniu z rokiem 2013 są niższe o 0,20 zł/kg za jabłka przemysłowe i 0,55 za jabłka deserowe. Straty z tego tytułu mogą wynieść 1,3 mld złotych, a za ewentualnie nie sprzedane jabłka – około 200 mln, razem 1,5 mld złotych. Może wiosną będą mniejsze różnice cen skupu w porównaniu z rokiem ubiegłym. Do tego dochodzą straty, jakie poniosą grupy i organizacje producentów, firmy transportowe oraz zaopatrujące producentów w środki produkcji. Warto jeszcze dodać, że także istotnie niższe ceny skupu jabłek są w krajach Zachodniej Europy. (p. trsk.pl „Zbiory i ceny jabłek w Unii Europejskiej” 12.XI.). Na mocne podkreślenie zasługuje fakt, że z powodu rosyjskiego embarga żaden z krajów w Unii Europejskiej nie poniósł tak dużych strat jak Polska. W ostatnich dwóch sezonach Polska eksportowała do Rosji 738–550 tys. ton jabłek, a w tym samym czasie wszystkie pozostałe 27 krajów do 100 tys. ton rocznie. Dlatego mamy podstawy do żądania najwyższych rekompensat czy różnych dopłat z Komisji Europejskiej.
Ten sezon jest wyjątkowo trudny, zwłaszcza dla producentów jabłek, głównie z powodu tegorocznej nadprodukcji i rosyjskiego embarga. Za znaczną część jabłek ceny skupu nie pokryją kosztów produkcji. Jedyne wyjście to przetrwać do nowego sezonu. Jestem przekonany, że skończyły się dobre czasy w dochodach z produkcji jabłek. Przyjdą nowe, wcale nie łatwiejsze. Nowe warunki, nowe wyzwania, kto im sprosta, znowu osiągnie dobre wyniki ekonomiczne. Polska nadal może być największym producentem jabłek w Europie. W kolejnej mojej informacji przedstawię spodziewane nowe warunki i wyzwania i jak sobie z nimi poradzić. Prof. dr hab. EBERHARD MAKOSZ - Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych dodano: 2014-12-05 07:54:40 |
