Chcesz otrzymywać najnowsze wiadomości
Felietony
Rozmowa próbą przekonywania

Skuteczna komunikacja nastawiona na współpracę między nadawcą a odbiorcą


Dr Ewa Lewandowska-Tarasiuk


Arystoteles powiedział, że „prawda ma podstawową wyższość nad fałszem i jeśli w starciu z nim nie zwycięża, to dlatego, że jej obrońcom brak zdolności perswazyjnych". W słowach tego starożytnego myśliciela kryje się optymistyczne przekonanie o wyższości prawdy nad obłudą, fałszem, kłamstwem czy hipokryzją i jednocześnie negatywna ocena braku kompetencji komunikacyjnych, pozwalających skutecznie prawdę prezentować. 


Arystoteles zarzuca ludziom brak zdolności perswazyjnych. To zarzut bardzo poważny, zważywszy że ludzie nieustannie do czegoś się nawzajem przekonują. Każda rozmowa jest próbą przekonywania rozmówcy do swoich racji, a i on także – wchodząc w dialog z nami, radząc, zachęcając, tłumacząc, ustępując, namawiając czy nakłaniając – również przekonuje nas do swoich racji, do swojego odbioru świata.
       Chcąc być perswazyjnym, trzeba mieć świadomość, do kogo się zwracamy, a wiec odpowiedzieć sobie na pytanie, kto będzie stanowić nasze audytorium. Wypowiedź prezentera okaże się skuteczna tylko wtedy, gdy będzie dostosowana do audytorium, które zamierza zjednać, namówić, przekonać. Tak więc warto wiedzieć jak najwięcej o tych, do których będzie kierowana wypowiedź. Jeżeli jest to możliwe, określić wiek tych osób, płeć, status społeczny, zawodowy, intelektualny, kulturowy, a nawet majątkowy. Niebagatelną sprawą w projektowaniu strategii perswazyjnej jest wiedza na temat wyznania czy poglądów politycznych słuchaczy, wszelkich ich priorytetów, doświadczeń, gustów, sympatii czy antypatii. Inaczej bowiem opracujemy swoje wystąpienie przed strajkującymi w hali fabrycznej robotnikami, a inaczej przemówienie do zgromadzonych pod ratuszem niedzielnych spacerowiczów, których chcemy pozyskać w kampanii wyborczej.
       Wiedza o odbiorcach pozwoli stworzyć tak istotną w perswazji więź między prezenterem – retorem a nimi. Dokona się wtedy tak ważne dla powodzenia aktu perswazyjnego nawiązanie kontaktu intelektualnego i być może emocjonalnego między mówcą a słuchaczami.
       Perswadując, zwracamy się do tych, którzy chcą nas słuchać – to bardzo wiele. Rodzi się wtedy akt skutecznej komunikacji, nastawiony na współpracę między nadawcą a odbiorcą, rokujący coraz większą szansę porozumienia, pod warunkiem jednak, że owa współpraca dokonywać się będzie na wspólnej płaszczyźnie języka i kodu.
       Zorientowanie na audytorium należy więc do najważniejszych powinności prezentera. Od tego też będzie zależała trafność i skuteczność komunikatu. Wnikliwa analiza socjologiczno-psychologiczna publiczności dotyczy, jak już wspomniano, wieku słuchaczy, płci, wykształcenia oraz kontekstu środowiskowego, kulturowego, etnicznego. Pozwoli ona zdiagnozować ich sposób myślenia, preferencje i odczucia. Analiza ta nie polega wyłącznie na rozpoznawaniu wspomnianych zmiennych, ale przede wszystkim na wyodrębnieniu tych, które będą miały największy wpływ na odbiór przekazu. To one określą socjologiczno-psychologiczną specyfikę audytorium i typ adresata prezentacji. Diagnozowanie cech psychologicznych odbiorców będzie obejmować przede wszystkim ich sferę wartości, przekonania i postawy.
       Po przeprowadzeniu analizy socjologiczno-psychologicznej, należy podjąć próbę opisu audytorium, będącego odbiorcą prezentacji. Warto sobie uświadomić i wyszczególnić te jego cechy, które określą dobór prezentowanych treści, rodzaj wykorzystywanych argumentów i sposób ich formułowania. (wrzesień 2012)

dodano: 2012-09-13 09:58:30