28 marca w siedzibie Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju (MIiR)
we współpracy z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) odbyła się konferencja inaugurująca
raport OECD "Przegląd polityki wobec obszarów wiejskich w Polsce". Przedmiotem konferencji była
dyskusja wokół raportu, zwłaszcza tego, na ile skutecznie oraz efektywnie jest w Polsce prowadzona
polityka wspierania rozwoju obszarów wiejskich (ROW) ze szczebla krajowego i w jaki sposób można ją
usprawnić.
Raport oferuje kompleksowe, horyzontalne spojrzenie na
polskie obszary wiejskie. Zawiera rzetelną weryfikację działań dotychczas kierowanych do obszarów
wiejskich w Polsce dokonaną przez niezależną organizację międzynarodową o charakterze analitycznego
think tanku, skupiającego 35 państw z całego świata. W efekcie powstała dogłębna diagnoza aktualnej
sytuacji, przewidywania przyszłych trendów, a także zbiór konkretnych rekomendacji do wprowadzenia w
działania polityki wobec ROW na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym. W raporcie można
dodatkowo znaleźć odniesienia do dobrych praktyk z innych państw OECD w wybranych obszarach
tematycznych do zastosowania w praktyce.
OECD postrzega obszary wiejskie w sposób
horyzontalny jako tereny z potencjałem dla zróżnicowanej sektorowo gospodarki i których rozwój oraz
przyszła sytuacja demograficzna uzależnione są w dużej mierze od dostępu do usług publicznych
wysokiej jakości.
Raport oferuje 4 grupy głównych rekomendacji:
- Dostosowanie zachęt i zwiększenie wsparcia dla modernizacji rolnictwa w celu poprawy
wydajności i zmniejszenia ubóstwa wśród rolników (dążenie do zmniejszenia rozdrobnienia agrarnego;
dostosowanie skali i sposobów wsparcia dla małych i dużych komercyjnych gospodarstw; stopniowe
przejście z systemu KRUS na ZUS; zwiększenia możliwości dywersyfikacji zatrudnienia na obszarach
wiejskich na sektory pozarolnicze; wprowadzenie wymogu składania deklaracji w sprawie podatku
dochodowego przez drobne gospodarstwa rolne; wzmocnienie wsparcia doradczego).
- Zwiększenie wsparcia dla dywersyfikacji gospodarczej i przedsiębiorczości na obszarach
wiejskich (zwiększenie wsparcia dla działalności gospodarczej poza rolnictwem; wzmocnienie powiązań
między instytucjami badawczymi a przedsiębiorstwami na obszarach wiejskich; usprawnienie możliwości
podnoszenia kwalifikacji i korzystania ze szkoleń przez firmy; zapewnienie stabilnego, wysokiej
jakości otoczenia regulacyjnego dla działalności inwestycyjnej).
- Ustanowienie skuteczniejszych zachęt i ram dla współpracy międzysamorządowej na szczeblu
lokalnym oraz dla zintegrowanego planowania (wzmocnienie zachęt dla partnerstw wiejsko-wiejskich i
miejsko-wiejskich; rozszerzenie zachęt dla stosowania lokalnych planów zagospodarowania
przestrzennego; zmniejszenie uzależnienia od doraźnych decyzji planistycznych; wykorzystanie
potencjału istniejącej sieci krajowego i regionalnych obserwatoriów terytorialnych w celu
monitorowania tendencji przestrzennych i przekazywania specjalistycznej wiedzy technicznej gminom;
wzmocnienie mechanizmów i zachęt dotyczących zintegrowanego i funkcjonalnego
planowania).
- Wdrożenie Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju
wymaga silniejszej decentralizacji i poprawy wielopoziomowego systemu zarządzania (zdolności
zarządzania na szczeblu samorządowym i pogłębienie decentralizacji; budowanie potencjału lokalnego
dzięki lepszym danym i definicjom terytorialnym; strategie łączenia funduszy unijnych i
krajowych/regionalnych na rzecz rozwoju obszarów wiejskich; stabilne otoczenie do działania dla
samorządów terytorialnych; ukierunkowane interwencje na obszarach problemowych i zmarginalizowanych
w ramach wielopoziomowego systemu zarządzania; polityki i programy otwarte zarówno dla organizacji
pozarządowych, jak i prywatnych przedsiębiorstw).
Tematyka rozwoju
obszarów wiejskich w ostatnim czasie coraz bardziej zyskuje na znaczeniu, zarówno na arenie UE, jak
i w Polsce. Dotychczasowa tendencja do ukierunkowywania wsparcia polityki spójności oraz środków
krajowych głównie na rozwój dużych miast zaczyna być balansowana większą uwagą kierowaną na tereny
małych i średnich miast oraz obszarów wiejskich. W Polsce coraz mocniej dostrzega się wagę
aktywizacji potencjału tych obszarów, który nie był do tej pory właściwie wykorzystywany. I coraz
bardziej widoczna jest potrzeba budowania skutecznych powiazań społeczno-gospodarczych pomiędzy
obszarami wiejskimi i miejskimi.
W skali polskiej polityki rozwoju zmiana tych akcentów jest
widoczna, zarówno w realizowanej Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, jak i dostosowywanej
do niej obecnie Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego.
Jednocześnie Polska jest tuż przed
rozpoczęciem negocjacji z KE i PE dotyczących przyszłej perspektywy finansowej UE na okres post
2020, w wyniku których będzie programowane wsparcie dla obszarów wiejskich w dwóch największych pod
względem skali zaangażowanych środków polityk unijnych, czyli polityki spójności oraz wspólnej
polityki rolnej. Źródło: Ministerstwo Inwesytycji i Rozwoju. 1.
Pełny tekst
raportu w wersji angielskiej. 2.
Broszura
dotycząca wniosków i rekomendacji z raportu w wersji polskiej. 3.
Prezentacje i szczegółowa relacja z konferencji. 
